ISO 16890: wat betekent dit voor je G4-, F7- of F9-filter?

Je monteert al jaren F7-filters in dezelfde kast. Nu krijg je een offerte binnen waar “ePM1 50%” op staat, en geen F7 te bekennen. Is dat hetzelfde filter, een ander filter, of iets ertussenin?

Kort antwoord: waarschijnlijk hetzelfde filter, andere naam. Sinds 2018 werkt Europa met ISO 16890 in plaats van de oude EN 779-klassen (G4, M5, F7, F9). De meeste installateurs en beheerders gebruiken beide benamingen door elkaar — dat is normaal. Hieronder staat hoe ze zich tot elkaar verhouden, en waar je op moet letten als je een filter vervangt.

Het korte antwoord: de omzettabel G4, M5, F7 en F9 naar ISO 16890

Oude klasse (EN 779)	Nieuwe klasse (ISO 16890)
G3	ISO Coarse ±45%
G4	ISO Coarse ±60%
M5	ePM10 ±50%
M6	ePM2,5 ±50%
F7	ePM1 ±50%
F8	ePM1 ±70%
F9	ePM1 ±80%

Let op: dit is een vuistregel, geen exacte één-op-één-garantie. Het testprincipe verschilt — ISO 16890 meet de afvang van fijnstofdeeltjes over een breder deeltjesbereik dan de oude EN 779-test deed. Bij een concrete vervanging kijkt FilterX altijd naar de volledige specificatie, niet alleen naar de klasseletter.

Wat betekent “ePM1 50%” eigenlijk?

De naam zegt precies wat het filter doet: het houdt gemiddeld 50% van de fijnstofdeeltjes kleiner dan 1 micrometer tegen. Hoe hoger dat percentage, hoe fijner het filter — een ePM1 80% (vergelijkbaar met het oude F9) vangt dus meer fijnstof af dan een ePM1 50% (vergelijkbaar met F7).

ISO 16890 deelt filters in op hun werking tegen drie deeltjesgroottes:

• ISO Coarse — grovere filtratie, vooral grof stof en pluis. Vergelijkbaar met G3 en G4.
• ePM10 — deeltjes tot en met 10 micrometer. Vergelijkbaar met M5.
• ePM2,5 — deeltjes tot en met 2,5 micrometer. Vergelijkbaar met M6.
• ePM1 — zeer fijne deeltjes tot en met 1 micrometer. Vergelijkbaar met F7, F8 en F9.

Grotere bedrijven en internationale specificaties gebruiken vaker de ISO-benaming; kleinere partijen werken vaak nog met de oude klassen. Geen van beide is fout — het is dezelfde techniek in een andere taal. FilterX sluit aan bij wat jij aanlevert: stuur een oud label, een offerte met G4 of F7 erop, of een specificatie met ePM-klassen, en we zoeken het juiste filter erbij.

Waarom de norm veranderde

EN 779 testte met één stofsoort en gaf één cijfer voor de “gemiddelde” afvang. ISO 16890 meet de afvang preciezer over een breder deeltjesbereik (PM1, PM2,5, PM10) en sluit aan bij hoe fijnstof in de praktijk en in wet- en regelgeving wordt gemeten. De officiële norm ging in 2016/2018 in; Eurovent volgde met een aangepaste energie-efficiëntieregeling per 1 januari 2019.

Voor de dagelijkse praktijk verandert er weinig aan de filters zelf — vooral de naam en de manier van meten zijn anders.

Kies niet alleen op oude klasse of afmeting

Een veelgemaakte fout is om een oude filterklasse één-op-één te vervangen door een nieuwe ISO 16890-klasse en het daarbij te laten. De meetmethode en indeling zijn veranderd. Een oude F7-aanduiding betekent dus niet automatisch dat elk nieuw filter met een bepaalde ePM1-waarde hetzelfde presteert in jouw installatie.

Daarom begint een goede filterkeuze bij de toepassing. Een luchtbehandelingskast in een kantoor heeft vaak andere eisen dan een LBK in een school, zorginstelling of productieomgeving. In een kantoor draait het vaak om comfort, binnenluchtkwaliteit en energieverbruik. In de zorg spelen betrouwbaarheid en hygiëne een grotere rol. In de industrie kan stofbelasting bepalend zijn voor de levensduur van het filter.

Daarnaast moet je altijd kijken naar drukverlies. Een hogere filterklasse klinkt aantrekkelijk, maar is niet automatisch de beste keuze. Een fijner filter kan meer weerstand veroorzaken. Als de luchtbehandelingskast daar niet op berekend is, heeft dat invloed op het luchtdebiet, het energieverbruik en het comfort in het gebouw.

Bij een zakkenfilter spelen daarom meerdere zaken mee:

• de filterklasse — als G4, M5, F7 of F9, of in ISO-taal als Coarse, ePM10, ePM2,5 of ePM1;
• het aantal zakken en de zakdiepte;
• het filtermedium;
• het frame;
• het begin- en einddrukverlies;
• de beschikbare inbouwruimte;
• het onderhoudsinterval;
• de toepassing van het gebouw.

Twee zakkenfilters kunnen dezelfde maat en dezelfde klasse hebben, maar toch anders presteren — bijvoorbeeld doordat het ene meer filteroppervlak heeft of minder weerstand geeft bij hetzelfde luchtdebiet.

Wat dit betekent voor je zakkenfilter

De meeste zakkenfilters die wij leveren zitten in de klassen G4, M5 en F7 (of in nieuwe taal: Coarse, ePM10 en ePM1). Dat zijn ook de types die het vaakst als eerste worden besteld bij een nieuwe onderhoudsronde. Twijfel je welke klasse in jouw kast hoort, of komt er een offerte binnen met een klasse die je niet herkent? Stuur het label of de specificatie, dan zoeken we het juiste filter erbij — inclusief maat, frame en zakdiepte.

Voor HEPA-filters geldt een andere norm (EN 1822, klassen H13 en H14) — die vallen buiten ISO 16890. Ook WTW-installaties draaien vaak op Coarse-, ePM10- of ePM2,5-filters. Dezelfde klasse-indeling geldt voor paneelfilters en compactfilters; bekijk het volledige filterassortiment voor de uitvoeringen per type.

Veelgestelde vragen over filterklassen

Hoe FilterX kan helpen

FilterX helpt installateurs en onderhoudsbedrijven bij het maken van die vertaalslag. Niet alleen van oude filterklassen naar ISO 16890, maar vooral van norm naar toepassing. Welk filter past bij de luchtbehandelingskast? Welke filterklasse is logisch voor het gebouw? En welk alternatief past als het bestaande filter niet meer leverbaar is?

Heb je alleen een oude F7-, M5- of G4-aanduiding? Dat is vaak een goed vertrekpunt, maar niet altijd genoeg. Met een foto van het oude filter, een typeplaatje, een datasheet of gegevens van de luchtbehandelingskast kunnen we gericht meekijken. Vraag je project aan en stuur mee wat je hebt.

De vooruitgang: betere keuzes, minder gedoe

Door ISO 16890 goed te gebruiken, kies je luchtfilters bewuster. Dat helpt om de filterklasse beter af te stemmen op de toepassing, de installatie en de gewenste luchtkwaliteit. Ook voorkom je dat er onnodig zware filters worden geplaatst die extra weerstand geven, of juist filters die onvoldoende passen bij de eisen van het gebouw.

Het resultaat: meer grip op binnenluchtkwaliteit, drukverlies, energieverbruik en onderhoudskosten. De luchtbehandelingskast blijft beter presteren en de kans op foutieve vervanging wordt kleiner.